Kwetsbare Natuur Verboden Toegang B.V.

De Tjongersluis uit 1886 bij Jubbega

Om ‘kwetsbare natuur verboden toegang’ te maken in Nederland heb je een heel ingenieus watersysteem nodig, zo toont de ‘natuurlijk’ gemaakte rivier de Tjonger bij Ter Idzard met haar door groene ingenieurs herstelde rivierdal. Zo houdt de landbouw voor haar zware machines met mest-injectie dat gewenste lagere niveau. En de direct daarnaast gelegen ‘natuur’- aangelegd door ingenieurs- krijgt een hogere waterstand, soms wel een meter hoger op nog geen meter afstand…

Trudy volgt spoedcursus ‘natuurlijk’ peilbeheer…

Het was even puzzelen in de Tjongervallei bij Ter Idzard. Vanaf de Tjonger loopt een aftakking richting Ter Idzard tussen 2 dijkjes door op het hoge waterniveau. Dat leek sprekend op een ‘natuurlijke’ rivier, dus een restant van de Tjonger die in 1886 tot kanaaltje recht getrokken werd zoals op bovenste plaat.

Dit lijkt sprekend op een echte natuurlijke rivier…

In de verte zie je het stoomgemaal uit 1900 dat de achtergelegen polders van de Tjonger moest droogmalen. In deze sloot/rivier wemelde het van de wintertalingen en kuifeenden. Wat de vraag opwerpt: is dit nu de kwetsbare natuur van de Tjongervallei? Achter de dijk vind je eerst een stuk geploegd akkerland, maar even verderop tref je een Pinksterbloemenveld.

Talingen vliegen op

…dat Pinksterbloemenveld heeft weer een ander waterniveau dan de rest van het land. Zie maar…

Een eigen waterniveau

…vervolgens loop je dan verder over de dijk langs de sloot/natuurlijke rivier, waarna blijkt dat je op ‘kwetsbaar verboden toegang’-terrein loopt van It Fryske Gea. (Friese Landschap). We zijn nu aangekomen bij officieel natuurgebied. De in 1886 gekanaliseerde Tjonger, mag hier weer ‘natuurlijk’ meanderen.

Nadat de natuurkabouters hier het waterniveau een metertje hoger legden dan het omringende landbouwgebied. Zo zie je hier, dat op 1 postzegeltje land wel 4 waterniveaus gehandhaafd blijven. De ‘sloot’/natuurlijke rivier met eigen waterniveau.

Dan is er nog een polder achter met een veel lager niveau. En in de rechter bovenhoek, daar zie je een aftakking van de echte Tjonger die qua waterpeil het hoogste ligt.

Opperste staat van verwarring, wel vier waterniveaus

…vervolgens ontdek je dan dat je in de Verboden Zone hebt gelopen.

Verboden Zone, hoog waterpeil

Dan kom je uit bij het stoomgemaal uit 1900, dat zojuist een moderne vervanging kreeg om het zelfde te doen. De polder daarachter droog houden, en het andere gedeelte juist weer nat.

Het stoomgemaal, nu een mooi woonhuis

Het spuuglelijke moderne gedrocht, uitsluitend functioneel

…het stoomgemaal ligt aan de natuurlijke meander van de Tjonger, zoals die nog in 1886 door het Saksische Friesland kronkelde:

De Oude Tjonger…

Die loopt nu vanaf de gekanaliseerde Tjonger zijn eigen oorspronkelijke pad:

…richting het Tjonger-kanaal

Vissen aan de natuurlijke Tjonger, de meander die er vroeger in zat maar in 1886 werd afgesneden…

..aan de overzijde ligt dan het Kwetsbaar Natuur Gebied Opgerot Afblijven van Fryske Gea, een miniatuur-rivierdelta die ‘hersteld’ is door groene ingenieurs tot de mogelijke oude glorie, zoals het geweest kon zijn in 1886. Daar is het waterniveau het hoogste zoals je ziet. Best mooi toch?

De Tjonger en haar natuurlijke aangelegde vallei van It Fryske Gea

De recreanten zitten dan weer aan de gekanaliseerde Tjonger. Het blijkt dat je kan vissen zonder achter je hengel te zitten. Je kunt ook met een pot bier op de weg bij de caravan zitten, en je hengel meldt digitaal of je ‘beet’ hebt. ‘Beet’, dat is een karper, waarmee je na afhaken even op de foto kunt.

En die vis met lip-litteken stop je dan weer terug in de Tjonge, in plaats van ‘m lekker op te eten:

Vissen aan de Tjonger

Mancave-camper šŸ™‚

Welnu, op de terugkeer probeer je nogmaals iets van het watersysteem rond de natuurlijk herstelde Tjonger te begrijpen. Want voor het Stoomgemaal langs loopt een kronkelsloot, die weer sprekend lijkt op een ‘natuurlijke’ rivier:

…is dit nu ook een oude meander van de Tjonger?

…dat is dan weer het verlengstuk van deze sloot/rivier met eigen waterniveau die langs een dijk loopt, die ooit de dijk van de oude Tjonger had kunnen zijn…

Is dit nu een sloot of de ‘natuurlijke Tjonger in oorspronkelijke staat’?

Loop je dan verder de dijk af richting Ter Idzard, dan kom je deze stuw tegen, die een verschil in waterniveau van ongeveer een meter bewaakt…

Trudy snapt er ook niks van…

..die druppelde als kunstmatige waterval tussen het landbouwgedeelte en het ‘natuur’-gedeelte dat strak naast elkaar ligt:

Een waterval die landbouw van natuur scheidt…

Idem

….want ja, geen meter verderop moet de boer/agro-industrieel met zijn zware machines en mestinjector het land op kunnen:

….

…of dat mest-injecteren zo goed is voor de plantaardige soortenrijkdom, vogels en insecten, daarover kun je best eens discussie voeren. Vooralsnog zie ik nooit enige bloemen of vogels op mestinjectieland. Terwijl de landerijen die van modern boerenbeheer bespaard blijven er zo bij liggen:

Pinksterbloemen op Paasmaandag, Ter Idzard

…kunnen we dus aannemen, dat de vraag ‘wat is natuur in Nederland’ vooral door bordjes van natuurclubs wordt bepaald, en papieren bestemmingen?

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *